Statistische kwaliteitscontrole, ook wel statistical quality control (SQC) genoemd, is het gebruik van statistische instrumenten en technieken om de productkwaliteit te monitoren en te waarborgen in industrieën zoals de voedingsindustrie, de farmaceutische industrie en verschillende productieomgevingen. Een statistische kwaliteitscontrole kan worden uitgevoerd als onderdeel van het productieproces, als laatste kwaliteitscontrole of tijdens steekproefsgewijze controles door kwaliteitscontroleafdelingen.
Statistische kwaliteitscontroletechnieken zijn van groot belang voor het bewaken van de inherente variaties die in alle productieprocessen aanwezig zijn. Deze variaties kunnen te wijten zijn aan de grondstoffen en aan de uniformiteit van de productcomponenten, afvulmachines, gebruikte technieken en het verpakkingsproces. Elke factor, of een combinatie daarvan, kan invloed hebben op de uiteindelijke totale hoeveelheid van een product. De wetgeving vereist dat fabrikanten ervoor zorgen dat hun producten minimaal de nettohoeveelheid bevatten die op de verpakking staat vermeld. Daarnaast betekent elke overvulling een financieel verlies voor de fabrikant en moet deze worden vermeden.
Afvulcontrole, checkweighing en gewichtsvariatie zijn veel toegepaste statistische kwaliteitscontroletechnieken die het gewicht van de afzonderlijke goederen gebruiken in de statistische analyse.
In het geval van farmaceutische producten (tabletten, pillen, capsules, enz.) mag het gewicht de bovengrens van de tolerantie niet overschrijden, om te voorkomen dat consumenten een te hoge dosis van de werkzame stof innemen, wat ernstige gevolgen kan hebben. Daarbij kan het gewicht ook niet te laag zijn, anders is het medicijn mogelijk niet effectief. De statistische kwaliteitscontroletest voor gewichtsvariatie wordt gebruikt om de uniformiteit van de doseringseenheid te bevestigen en daarom ook om de veiligheid, identiteit en kwaliteit van het product te ondersteunen.
Bij de productie van voedingsmiddelen en dranken zorgt het controleren van het gewicht van verpakkingen voor een snelle bevestiging dat de vulhoeveelheden voldoen aan de wettelijke eisen. Fabrikanten moeten eventuele afwijkingen serieus nemen, aangezien deze te wijten kunnen zijn aan fouten in het productieproces, inclusief onjuiste hoeveelheden en ingrediënten. Die onjuistheden kunnen negatieve gevolgen hebben.
Om de veiligheid van de consument en de compliance van de regelgeving te waarborgen, is statistische kwaliteitscontrole met behulp van gewichtsbepaling van cruciaal belang. Een essentiële voorwaarde hiervoor is het gebruik van een nauwkeurige balans, of balansen met software die zijn aangepast aan de specifieke toepassingen.